25 Nisan 2012, Çarşamba

Çerbobil Faciasının 26. yılı:

Buyrun biraz radyasyon!

1986 yılında Rusya’da Çernobil Nükleer santralinde çıkan patlamanın faciaya dönüşmesinin üzerinden tam 26 yıl geçti. 26 yıldır Çernobil’in etkileri ve özellikle Türkiye’deki zararları üzerine resmi istatistiklere tam ulaşılamazken, hükümet yetkililerin “Biraz radyasyon iyidir” yönündeki açıklamaları hafızalardan gitmiyor.

Çernobil’deki 4 numaralı reaktörün 26 Nisan 1986’da patlaması sonucu Hiroşima ve Nagasaki’ye atılan bombalarının 100 katı kadar radyasyon havaya karıştı, radyoaktif bulutlar rüzgarında etkisiyle Güney Afrika’ya kadar ulaştı. Yağan yağmurlar Karadeniz ve Edirne’de bulutları yere indirdi. En mütevazi rakamlara göre, üç ülkede 146 bin kilometrelik bir alan radyoaktif kirlenmeye maruz kaldı. Bu, İtalya’nın yarısı kadar bir alana denk düşüyor. 52 bin kilometrelik Danimarka büyüklüğünde bir tarımsal alan da kirlendi. Felaketinin üzerinden 26 yıl geçmiş olmasına rağmen insan sağlığı açısından hala ciddi tehlikeler taşıyan bölgede yüzlerce köy yerleşime kapalı.  

DÜNYA ÜLKELERİNDEN GİZLENMEK İSTENDİ

25 Nisan 1986'da, Rusya’nın Kiev kentinde bulunan nükleer santralindeki bir kaza tüm dünyanın gündemine oturdu. Rus yetkililerin dünya gündeminden gizlemek istediği facia, İsveçli yetkililer, tarafından, işçilerin üzerinden radyoaktif sızıntı olduğunun anlaşılması ile dünya kamuoyu ile paylaşıldı. Santralde sızıntı olduğunu düşünerek harekete geçen İsveçli yetkililer,  Forsmark ve diğer santrallerde sızıntı olmadığı anlaşılınca meteoroloji raporları incelenmeye başladı. O günlerde İsveç üzerinde egemen olan hava akımlarının kökeni araştırıldı. Meteoroloji mühendisleri, ülkeye girmiş olan hava parsellerinin takip ettiği yolları belirleyip nükleer serpintinin doğudan bir yerden geldiğini saptadı. Özel teçhizatlı jetlerin ve helikopterlerin Baltık Denizi üzerinde dolaşarak topladığı örnekler sayesinde nükleer serpintinin kaynağı tam olarak belirlendi. Kiev"in 130 kilometre kuzeyinde, Pripiyat ırmağı kıyısında Rusya"nın nükleer füzelerinin başlıkları için gerekli olan plütonyumu üreten Çernobil Nükleer Santrali"nde kaza meydana gelmişti. Rus yetkililer, 40 saat süren suskunluğun ardından kazayı doğruladı. Türkiye ve dünya bu korkunç kazayı İsveç sayesinde öğrendi.Rus yetkililerin saklamak istediği kaza, santral çalışanlarının da ihmaliyle yüzyılın felaketine dönüşürken, Çernobil kazası uluslar arası bir devlet terörü olarak halkların hafızasına kazındı.

FACİANIN SONUÇLARI BELİRSİZ

Kazadan sonra kuzey yarımküredeki hemen her ülkede radyoaktif kirlilik görüldü. Ancak rüzgarın yönü ve yağışlar nedeniyle bazı ülkeler radyoaktif maddelerden daha fazla etkilendi. Dönemin Sovyet topraklarının yanı sıra İskandinavya da yoğun oranda radyoaktif kirliliğe maruz kaldı. Çernobil'den kaynaklanan radyoaktif serpinti 160 bin kilometrekare toprağı kirletti. Çernobil faciasının sonuçları, olayın üzerinden 26 yıl geçtikten sonra bile etkisini sürdürüyor. Kanser vakalarındaki çarpıcı artışın yanı Çernobil’de çalışan mühendis Volodymyr Shashenok, kazanın ikinci kurbanıydı... Shashenok, olaydan beş saat sonra öldü. Sıra, kaza sonrası radyoaktif bulutların ulaştığı bazı bölgelerde hala olayın izlerine rastlanabiliyor. Örneğin, ağustos 2005'te Almanya'nın güneyindeki Bavyera ormanlarında yaban domuzlarında yoğun oranda radyoaktivite tespit edildi. İngiltere'de de günümüzde bile bazı çiftliklerde 'Çernobil kontrolleri' yapılıyor.

ÖLÜ SAYISI NET DEĞİL

Olayın etkilerine ilişkin olarak sürekli yeni raporlar yayımlanıyor, yeni araştırmalar yapılıyor ama kazanın tam olarak kaç kişinin ölümüne yol açtığı 26 yıl sonra bile hala net değil. Santralde çalışan elektrik teknisyeni Viktor Lopatyuk, akut radyasyon zehirlenmesinden dolayı 22 gün içinde öldü

Resmi açıklamalara göre kazayla doğrudan bağlantılı olarak ilk aşamada 31 kişi öldü. Birleşmiş Milletler'e bağlı organizasyonlar olan Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (IAEA) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) kaza sonucu 4 bin kişinin öldüğünü belirtiyor.

NÜKLEER ENERJİ AKLANMAK İSTENİYOR

Greenpeace çevre örgütünün verdiği rakamlar ise, bu açıklamaların çok üzerinde. Örgüt, Çernobil felaketi sonrası sadece kanser nedeniyle ölenlerin sayısının 93 bin civarında olabileceğini bildiriyor. Beyaz Rusya Ulusal Bilimler Akademisi'nin araştırmasına dayanan Greenpeace raporunda, 2 milyar insanı etkileyen felaket yüzünden 270 bin kişinin kansere yakalanabileceğine dikkat çekiliyor. Verilerdeki bu belirsizlikte ise resmi kaynakların ve özellikle Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'nun 'nükleer enerjiyi aklama çabalarının da hayli etkili olduğu belirtiliyor.

TÜRKİYE’DE ÇERNOBİL TARTIŞMASI

Çernobil faciası sonrası radyasyon yüklü bulutlar Ukrayna, Beyaz Rusya ve Rusya'nın yanı sıra tüm Avrupa'yı etkisi altına aldı. Radyasyondan Trakya ve Karadeniz de etkilendi. Uzayda yayılan enerji 'radyasyon' olarak adlandırılıyor. Çevrenin bir parçası olan radyasyon, maddeleri oluşturan atomlardan geliyor.Radyasyonun bilinen örnekleri güneşten dünyaya gelen ışık ve ısı ile X-ışını ve radyo dalgaları. Radyasyonun yararları olduğu gibi zararlı etkileri de var. Örneğin yaşamak için güneş enerjisine ihtiyaç duyulurken, aşırı güneş ışınına maruz kalınması cilt yanığına ve deri kanserine neden olabiliyor. Kaza sonrası yapılan ölçümlerde, bu bölgelerdeki radyasyon oranında yükseliş tespit edildi ve bazı acil önlemler alındı. Ancak bir süre sonra resmi ağızlardan yapılan 'biraz radyasyon iyidir', 'radyasyonlu çay daha lezzetli olur' türü açıklamalar, devleti 'konunun ciddiyetini kavrayamamak' ve 'halkı yanlış bilgilendirmek' suçlamalarıyla karşı karşıya bıraktı.

İSTATİSTİKLER EKSİK

Zira Türkiye, kazanın üzerinden 26 yıl geçtikten sonra bile hala, facianın 'hasıraltı edilmiş' etkilerini tartışıyor. Döneme ait istatistik yoksunluğu da günümüze dair kesin hükümlerde bulunmayı zorlaştırıyor. Özellikle Karadeniz Bölgesi'nde kanser vakalarındaki artış endişe yaratıyor. Çernobil faciası sonrası sadece Ukrayna'daki tiroid kanseri vakaları rekor düzeyde arttı. Rusya, Ukrayna ve Beyaz Rusya sağlık bakanlıkları verilerine göre, tiroid kanseri ve lösemide de büyük artış gözlendi.

NÜKLEER ENERJİ PROTESTO EDİLECEK

Nükleer enerjiye karşı çıkan çok sayıda yaşam savunucu, kazanın gerçekleştiği saat olan  bu gece saat 24.00’da Taksim Meydanı’nda bir araya gelerek  dönemin hükümet yetkilisi Cahit Aral’ın  Çernobil felaketi sonrası çaylarda radyasyon olduğu iddialarını yalanlamak için kameraların önünde çay içmesine gönderme yaparak, “çay içme” eylemi yapacak. 26 Nisan Perşembe günü ise, Karadeniz İsyandadır Platformu’nun çağrısı ile bir araya gelecek olan yüzlerce kişi, “Çernobil’e lanet nükleere hayır” yürüyüşü gerçekleştirecek.

Emekdünyası.Net

Bağlantılı Haberler