10 Nisan 2012, Salı

Çocuktan Gelin Olmaz!

EZGİ KÖKSAL koksalezgi@gmail.com

Türkiye'de 12-14 yaş arası evli 10 bin 484 çocuk gelin var. Her yıl, daha evcilik oynama çağında olan binlerce minik kız çocuğu bu korkunç kadere razı oluyor. Siz bu yazıyı okurken bir kız çocuğu daha çocuk yaşta gelin oluyor ya da gelin olması için para karşılığında satılarak insanlık dışı pazarlığa konu oluyor...

Çocuk Gelinler, Türkiye'nin en büyük toplumsal yaralarından, en büyük ayıplarından biri.

Kız çocuklarının kendi iradeleri dışında ebeveynlerinin zoruyla oturdukları nikah masasında hissettikleri; dipsiz bir kuyuya atılmaktan kocaman bir denize itilmekten farksız. Çocuk gelinler için; yapılan düğünler, cenazeler kadar kasvetli. Evlenmek ,onlar için cehennem azabı. Bu ifadeler, bir çocuk geline ait...*

Mutsuzlukla perçinleşmiş bir ebediyete uğurlanan bu kız çocuklarının hikayesi, hem içimizi acıtıyor hem de bizlerin alnına çalınmış kara bir leke olarak tüm gerçekliğiyle karşımızda duruyor.

Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu (USAK) tarafından hazırlanan rapora göre,* Türkiye, çocuk gelin evliliklerinde Avrupa'da ikinci sırada. Evlenen kadınların da %17'si çocuk yaşta şeker yemesi veya oyun oynaması gerekirken zorla evlendiriliyor. Konuya ilişkin başka bir araştırma da Hacettepe Üniversitesi'nde yapılmış.

Araştırmaya göre; Türkiye'de 7.2 milyon çocuk gelin kendi rızasıyla evlenmedi. Kararı, onlar yerine aileleri verdi.  Yani, her 3 kadından biri, çocuk yaşta evlendi ve evlendirilmeye de devam ediyor. *

Türkiye'nin de imzaladığı Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin  1. maddesi uyarınca; on sekiz yaşına kadar her insan çocuk sayılıyor. Fakat, Türk Medeni Kanunu 124. maddesinde evlenme yaşı on yedi olarak düzenlenmiş. Türkiye'de kanunlar neredeyse, çocuk yaşta gelin olmanın yolunu açacak bir düzenlemeye tabi tutulmuş. Hatta, Türk Ceza Kanunu'na dönüp bakacak olursak, durum daha da vahim bir hal alıyor. Çünkü, Türk Ceza Kanunu'na göre 15 yaşını tamamlamış kişiye karşı işlenen cinsel istismar suçunda veya 15 yaşındaki kişiyle gerçekleştirilen evlilikte, rıza şartı aranıyor. Bu suça maruz kalan çocukların eğer 'rızası varsa', suçu işleyen fail, ceza almadan serbest bırakılıyor veya suçalama mahkeme tarafından düşürülüyor.

Hukukta yaşanan, çocuk gelinlerin maruz kaldığı yüz kızartıcı tablo bununlarla da sınırlı kalmıyor. Mahkeme kararı sonucu, bazı münferit durumlar için ailelerin onayı aranıyor ya da hakimin izni ile çocuk gelinlerin evlendirilmesinin yolu, hukuken de açılmış oluyor. Kimi aileler kız çocuklarının erken yaşta evlenebilmesi için bazı hukuk dışı veya hukuk içi yollara başvurarak çocukların yaşını büyütüyor ve çocuk yaştaki evliliklerin gerçekleşmesini sağlıyor.

Çocuk gelinler yaşıtları sokakta oynarken, bir erkeğin yatağına atılıp çocuk yaşta, çocuk sahibi oluyorlar. İstemedikleri evlilikler sonucunda sürekli olarak dayak yiyerek şiddete maruz kalıyorlar.

Çocuk yaştaki kızların, aileleri tarafından zorla evlendirilmesi, aynı zamanda ülkemizin ekonomik, sosyolojik, ahlaki ve kültürel sorunlarını da ortaya koyuyor. Çocuk yaşta kızlarını gelin eden ailelerin bazıları, ekonomik sorunları işaret ederek ekonomik yetersizlikten dolayı kızlarını evlendirmek zorunda kaldıklarından bahsediyor. Ekonomik yetersizlikleri bahane ederek çocuklarını yük olarak gören kimi aileler, çocukların evlenmesiyle onların bakım masrafları yükünden kurtulduklarını söylüyor. Bazı aileler ise, yine ekonomik yetersizlikleri neden gösterip kız çocuklarını, babaları veya dedeleri yaşındaki erkeklere satarak çocukları üzerinden para kazanıp maddi menfaat sağlıyor. Çocuklarını erken yaşta evlendiren kimi aileler de kızlarının namusundan endişe edip kendi uygun gördükleri biriyle evlenmesinin kızlarının namusu yararına olduğunu düşünüyor ve kız çocuklarına yükledikleri bu namus tabusunda bir an önce sıyrılmak için evlendirdiklerinden bahsediyorlar. Bir de işin, kültürel ve gelenekselleşmiş bir yanı var ki; o da, kız çocuklarının erken yaşta evlendirilmesinin normal karşılanan bir durum haline getirilmesi ve bu konunun toplum tarafından kabullenilmiş, içselleştirilmiş olması. Bu gelenekselleşmiş tutum, ülkedeki kız çocuklarının çocuk yaşta evlendirilmesine göz yumulması konusunda en büyük destekleyici etken olarak karşımıza çıkmaya devam ediyor, ne yazık ki...

Çocuk gelinlerin yaşadıkları hayatın onları günden güne mutsuzluğa sürüklemesinden bizler de sorumluyuz. Konuya ilişkin olarak 23 Nisan'da Taksim'de gerçekleşmesi planlanlanan "Çocuktan Gelin Olmaz!" eylemine de herkesi davet ediyorum. Eylemin fikir sahibi ise bir anne olan Perizad Demirez. Demirez, bir kız çocuğu sahibi. Annelik duygusunu tattıktan sonra çocuk gelinler sorunsalının onu daha da derinden üzüp yaraladığını söyleyen Demirez, bu probleme karşı tüm çocuklar adına ses çıkartmak için eylemi gerçekleştirme kararını aldığını belirtiyor. Yaşadığımız toplumdaki çocuk gelinlerin çığlıklarını "Çocuktan Gelin Olmaz!" sloganıyla herkese duyurmak isteyen Perizad Demirez, bu konuda toplumsal bilinç oluşturduktan sonra yine, toplumsal bir mücadele ile devletin, çocuk haklarına uygun şekilde yasal düzenlemeler yapmasına teşvik için kolları sıvamış.

Perizad Demirez herkesi; "Sadece yaptığımız kötülüklerden değil, aynı zamanda yapmadığımız iyiliklerden de sorumluyuz." diyerek "Çocuktan Gelin Olmaz!" eylemine davet ediyor.

Eylemin 23 Nisan'da gerçekleştirelecek olmasının özel bir sebebi var. 23 Nisan'ın tüm çocuklara armağan edilen bir çocuk bayramı olması münasebetiyle, 'bütün çocukların gönüllerince bugünü kutlayabilmeleri' parolası  "Çocuktan Gelin Olmaz!" eylemine ışık tutuyor ve bu konuda herkesi duyarlılığa çağırıyor. Demirez, eyleme katılacak herkesin eline şeker alarak katılım göstermesini istiyor. Çünkü; eylem sonrasında toplanacak şekerler, kolilenerek en çok çocuk gelin veren illerin, valiliklerine gönderilecek ve konuya daha da dikkat çekilmesi sağlanacak.

"Çocuktan Gelin Olmaz!" demek için ben, 23 Nisan Pazartesi Günü, Saat 13:00'te Beyoğlu Tramvay Durağı'nda olacağım. Kız çocuklarının kurban edildiği bu trajediye bir son verebilmek ümidiyle sizleri de bekliyoruz.

 

Kaynak:

*http://www.ntvmsnbc.com/id/25298423/

*http://video.cnnturk.com/2012/yasam/3/26/cocuk-gelinler-belgeseli